Wyrok NSA z 18 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 1039/11

Wyrok NSA z 18 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 1039/11

Osoby uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą skutecznie domagać się realizacji tego roszczenia wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Roszczenie to nie jest zatem skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a może być zrealizowane tylko w sytuacji, gdy podmiot publicznoprawny jest nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

O zwrocie nieruchomości orzekają organy administracji publicznej, którym w oparciu o obowiązujące prawo nie przysługują kompetencje uprawniające w drodze decyzji administracyjnej do odebrania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości aktualnemu właścicielowi celem przekazania jej poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy.

Powyższe oznacza, że dopóki w obrocie prawnym pozostają czynności prawne w oparciu, o które podmiot publiczno-prawny – na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie – wyzbył się nieruchomości na rzecz osoby trzeciej – zwrot takiej nieruchomości jest niemożliwy.

W takiej sytuacji wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości (a zatem musiałby odmówić zwrotu nieruchomości) powinno być poprzedzone rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim jest ewentualne stwierdzenie niezgodności z prawem umowy przenoszącej własność wywłaszczonej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2010 r. II SA/Kr 324/10). Do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, postępowanie zwrotowe powinno być zawieszone zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.